Zrównoważony rozwój

3 [42] 2013

14 | 11 | 2014

Neutralne węglowo miasta?

Chociaż zrównoważony charakter miasta należy ujmować szerzej niż tylko w kategoriach wydajności energetycznej, powszechne rozumienie miasta, w którym da się mieszkać (liveable city), opiera się przede wszystkim na ograniczaniu konsumpcji energii. Jest to jeden z ważniejszych powodów, dla których współczesne koncepcje zrównoważonego rozwoju skupiają się na mieście jako kluczu do równowagi na poziomie globalnym1. W ciągu ostatnich dziesięcioleci procesy urbanizacyjne znacznie przyspieszyły i – zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej – zachodziły praktycznie bez żadnej kontroli. Urbanizacja była napędzana przede wszystkim przez deweloperów, których interesy są ściśle powiązane z polityką2>. Doprowadziło to do rozlewania się miast (urban sprawl), w ślad za czym nastąpiło zwiększenie zapotrzebowania na energię niezbędną do komunikacji. Ponadto większość powstających wówczas budynków była niskiej jakości − wydajność energetyczna nie zaliczała się bowiem w tym okresie do reguł projektowania. Na szczęście nadszedł globalny kryzys finansowy, a za jego sprawą zatrzymał się rozwój sektora budowlanego. Czas kryzysu może stanowić zatem okazję do zredefiniowania pojęć i sformuowania wytycznych z myślą o kolejnym okresie wzrostu.

Podczas gdy władze Sztokholmu zadecydowały o uniezależnieniu miasta od paliw kopalnych już w 2003 roku, dzięki czemu siedem lat później miasto mogło się poszczycić tytułem pierwszej zielonej stolicy Europy, neutralność węglowa miast środkowoeuropejskich nadal wydaje się utopią.

Redukcja konsumpcji energii jest również sposobem na poprawienie jakości powietrza w miastach. Ma ona jednak swoje ograniczenia: zawsze będziemy potrzebować energii, by podgrzać wodę na gorący prysznic, będziemy gotować, a nasze elektroniczne urządzenia będą wymagać zasilania. Jakie są zatem praktyczne możliwości ograniczenia konsumpcji energii w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych?


[1.] Zob. Charter of Calcutta, International Conference and Exhibition on Architecture of Cities, Indian Institute of Architects, West Bengal Chapter, 1990.
[2.] J. Carmin, Y. Zhang, Achieving Urban Climate Adaptation In Europe And Central Asia, Policy Research Working Paper 5088, The World Bank − Europe and Central Asia Region − Sustainable Development Department, October 2009, http://tinyurl.com/CarminZhang (dostęp: 22 lipca 2013).