13 | 11 | 2015

Zapis socjologiczny – domy, krajobrazy i uroczystości

Budownictwo wiejskie w dyskusji o powojennym dziedzictwie architektonicznym zdaje się nie istnieć. Kojarzący się z wielkomiejskością socmodernizm wraz z modernizacją rolnictwa i osad wywarł wielki wpływ na polski krajobraz także poza największymi ośrodkami. Budownictwo PGR, domy „kostki”, remizy, urzędy i poczty wznoszone przez dekady, budowały nowy wizerunek prowincji. Częściowo to zjawisko na swoich zdjęciach ukazała Zofia Rydet. Prezentujemy wybór zdjęć będących jedną z gałęzi „Zapisu socjologicznego”, który oprócz człowieka, wnętrz i detali zawiera także fotografie krajobrazu, który oglądała podczas swoich podróży artystka.


 

Zapis Socjologiczny – to cykl niemający odpowiednika w polskiej fotografii, gigantycznych rozmiarów portret ludzkiej rodziny we wnętrzu. Zofia Rydet kontynuowała go wszędzie, gdzie się znalazła, przełamując własną słabość. „Zapis” to kilkanaście tysięcy negatywów, w olbrzymiej części niewykorzystanych, bo nie starczyło życia na pracę.  Na główny trzon całego zbioru – obrazy określane jako ujęcia kanoniczne – złożyły się wizerunki mieszkańców wsi i miast, powstałe w różnych rejonach Polski oraz za granicą. Łączy je ścisły rygor kompozycyjny. Ukazują ludzi – pojedynczo, w parach lub w grupie, na tle wybranej ściany ich mieszkania. Fotografie wykonano przy użyciu lampy błyskowej, z zachowaniem jak najszerszego obrazu całego wnętrza oraz jak największej głębi ostrości.

Więcej informacji na: www.zofiarydet.com


 


Dzięki uprzejmości Fundacji im. Zofii Rydet.

© 2068/12/31 Zofia Augustyńska-Martyniak; zdjęcia dostępne na licencji CC BY-NC-ND 3.0 PL

Zofia Rydet – jedna z najwybitniejszych postaci fotografii polskiej. Urodziła się 5 maja 1911 roku w Stanisławowie, zmarła 24 sierpnia 1997 roku w Gliwicach. Od lat 60. czynnie uczestniczyła w życiu artystycznym, tworząc cykle “Mały człowiek” i “Czas przemijania”. Również w latach 60. rozpoczęła pracę nad cyklem fotomontaży “Świat uczuć i wyobraźni”, który został wydany w 1979 roku jako album ze wstępem Urszuli Czartoryskiej. Składał się z 70 fotografii tworzących 15 serii poetyckich fotomontaży o dużej sile oddziaływania emocjonalnego. “Mój “Świat uczuć i wyobraźni” – pisała Rydet – mówi o człowieku zagrożonym już od chwili narodzin, o jego obsesjach, o jego uczuciach, osamotnieniu, pragnieniach, o lęku, przed którym ratuje go tylko miłość, o tragedii przemijania, o strachu przed zagładą i zniszczeniem”. Od 1978 roku praktycznie do końca swej twórczości realizowała najważniejsze dokonanie artystyczne – “Zapis socjologiczny” – wykonana w kilkudziesięciu tysiącach negatywów monumentalna dokumentacja człowieka i społeczeństwa, realizowana samodzielnie w kilkunastu województwach w całej Polsce i innych miejscach, takich jak Douchy we Francji i w Nowym Jorku. W 1980 zaprezentowała konceptualny cykl “Nieskończoność dalekich dróg”. Ostatnią ważną serią stała się realizowana na przełomie lat 80. i 90. “Suita śląska”, na którą składają się kolaże i fotomontaże, zawierające autocytaty z wcześniejszych fotografii, głównie z “Zapisu socjologicznego”, które artystka skomponowała na kształt ludowych przedstawień sakralnych, z kwiatami polnymi, materiałami, wycinkami z gazet. Jej prace znajdują się w najważniejszych zbiorach polskich, w tym: w Muzeum Narodowym we Wrocławiu, w Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Śląskim w Katowicach, Muzeum Fotografii w Krakowie, a także w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Centre Georges Pompidou w Paryżu, Museum of Modern Art w Kioto i w National Museum of Photography, Film and Television w Bradford.

Główna część dorobku artystycznego Zofii Rydet aktualnie znajduje się w depozycie Fundacji im. Zofii Rydet, której celem jest promocja i odczytywanie na nowo jej twórczości. Od 2011 roku fundacja współrealizuje wystawy fotograficzne Zofii Rydet w Polsce i w Europie, a także prowadzi działalność wydawniczą.

opracował Karol Jóźwiak (źródło: http://fundacjarydet.pl/zofia-rydet/biografia/)



SPIS TREŚCI


CZYTAJ TAKŻE

Nietrafiona nowoczesność?

W pierwszej połowie lat 80. XX wieku w mojej rodzinnej wielkopolskiej wiosce należącej do PGR…



O ile nie zastrzeżono inaczej, materiały ze strony dostępne na licencji Creative Commons
Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Małopolskiego Instytutu Kultury

polityka prywatności

do góry