Prof. Ewa Kuryłowicz
Pojęcia tożsamości architektury w mieście i tożsamości przestrzeni miasta jako wzajemnie uwarunkowane i dynamiczne
Klucz do zrozumienia zjawisk opisujących współczesność, na przykładzie Warszawy przełomu wieku XX i XXI

Czas: poniedziałek, 6 czerwca 2011, godz. 12:00
Miejsce: Wydział Humanistyczny AGH, ul. Gramatyka 8A, s. 21

Bibliografia

Giddens, A. Nowoczesnośc i tożsamość, Warszawa 2006.

Kuryłowicz, E. Bazylika w Licheniu – jak wam się podoba?, „Architektura -murator”, lipiec 2008.

Nijakowski, L. Domeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym, Warszawa 2006.

Norberg-Schulz, Ch. Znaczenie w architekturze Zachodu, Warszawa 1999.

Ricoeur, P. O sobie samym jako innym, Warszawa 2005

Szukając wymiarów podróży wykraczających poza zakorzenione w nas myślenie o turystyce jako fizycznym procesie przemieszczania się, próbujemy zafałszować wymiar podstawowy, realny. Budujemy różne wersje „sztucznej rzeczywistości” pokazując możliwości podróżowania ścieżkami percypowania przestrzeni. Poddajemy w wątpliwość sens kupowania standaryzowanego doświadczenia – przewidywalnej przestrzeni, do której zmierzamy. Podążamy za nieopowiedzianym.

Od 31 marca do 3 kwietnia w Pokoju z kuchnią w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu odbywały się warsztaty dla specjalistów z różnych dziedzin – designerów, architektów, urbanistów, architektów krajobrazu, projektantów przestrzeni, muzyków, informatyków i artystów multimedialnych. Uczestnicy warsztatów podjęli refleksję nad TURYSTYKĄ PRZYSZŁOŚCI.

Wyniki interdyscyplinarnego artystycznego dociekania możemy obecnie oglądać w toruńskim CSW w formie trzech instalacji przestrzennych o wspólnym tytule FUTOURISM.

Nazwa ta brzmi jak awangardowy kierunek w sztuce XX wieku, który w wielkim skrócie charakteryzował się „patrzeniem w przyszłość” przy jednoczesnym odrzuceniu tradycji i przeszłości.Autorzy prezentowanych instalacji nie są jednak tak radykalni, a ich prognozy charakteryzuje raczej dowcip. W projektach turystyka wiąże się z chwilowym kaprysem i ciągłą zmianą miejsca pobytu w takim stopniu, że turystów trudno odróżnić od „tubylców”.

Warsztaty poprowadzili się Elizabeth Sikiaridi & Frans Vogelaar z Hybrid Space Lab.

Kuratorzy: Agnieszka Pindera, Daniel Muzyczuk.

Prof. Bohdan Jałowiecki
Obszar, przestrzeń, miejsce

Czas: poniedziałek, 11 kwietnia 2011, godz. 12:00
Miejsce: Wydział Humanistyczny AGH, ul. Gramatyka 8A, s. 21

Bibliografia

Ascher, F. La révolution des villes appelle un nouvel urbanisme, „Le Monde”, 18 Avril 2000.
Augé M. Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, WN PWN, Warszawa 2010.
Augé M. Le métro revisité, Seuil, Paris 2008.
Certeau de M. L’invention du quotidien, Gallimard, Paris 1990.
Duchowski M. Przestrzeń publiczna w podziemiu. Kulturowy potencjał metra, (w:) Jałowiecki B., Łukowski W. Szata informacyjna miasta, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Academica 2008.
A. Giddens, Nowoczesność i tożsamość „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, PWN, Warszawa 2001, s. 200-202
Goćkowski J., Jałowiecki B., Prace nadesłane na konkurs: „Czym jest dla ciebie miasto Wrocław” jako materiał socjologiczny (w:) B.Jałowiecki (red.) Związani z miastem, Ossolineum, Wrocław 1970.
Goćkowski J., Jałowiecki B., Prace nadesłane na konkurs „Czym jest dla ciebie miasto Wrocław jako materiał socjologiczny (w:) Wojtaś J. Wrocławskie reminiscencje socjologiczne, Wydawnictwo „Silesia” Wrocław 2009.
Gravari-Barbas M., Les nouveaux loisirs créent-ils un nouvel urbanisme? „Les Actes du Festival International de Géographie” 2001.
Grésillon L., Sentir Paris. Bien-être et materialité des lieux, Ed. Quae, Paris.
Houellebecq M. La carte et le territoire, Flammarion, Paris 2010.
Libura H., Percepcja przestrzeni miejskiej, Instytut Gospodarki Przestrzennej UW, Warszawa 1990.
Jałowiecki B., Okruchy miast Bohdana Jałowieckiego, Konsorcjum Akademickie, Kraków. Rzeszów, Zamość 2009.
A.Milon, L’Etranger dans la ville, PUF, Paris 1999.
Moje miejsce magiczne, przewodnik po Warszawie, Piątek Trzynastego – Wydawnictwo, Łódź 1999.
Nawratek K., Miasto jako idea polityczna, Korporacja Halart, Kraków 2008.
Paquot T., L’espace publique, La Découverte, Paris 2009.
Perec G., Espèces d’espaces, Galilée, Paris 1974.
Robin R. Mégalopolis. Les derniers pas du flanêur, Stock, Paris 2009.
Stébé J-M., Marchal H., Sociologie urbaine, Armand Colin, Paris 2010.
Tusk D. Przedmowa do pierwszej części albumu „Był sobie Gdańsk”, Gdańsk 1996.
Yi-Fu Tuan, Przestrzeń i miejsce, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1987.

31 marca i 1 kwietnia > otwarte wykłady o związkach architektury, urbanistyki i muzyki współczesnej
od 31 marca do 3 kwietnia > zamknięte warsztaty dla specjalistów
od 5 kwietnia > prezentacja efektów badań nad przestrzenią miasta Torunia

Kuratorzy: Daniel Muzyczuk, Agnieszka Pindera

31 marca, czwartek
Pokój z kuchnią, godzina 18.00
PRZESTRZEŃ HYBRYDOWA

Elizabeth Sikiaridi & Frans Vogelaar przybliżą zagadnienie hybrydyzacji między innymi jako właściwości przestrzeni miejskich. Obecnie mamy do czynienia z hybrydowymi miastami, hybrydowymi samochodami, hybrydowymi przedsiębiorstwami, hybrydowymi tworzywami sztucznymi, hybrydowymi roślinami….

Ten trend odzwierciedla przejście od myślenia w oparciu o jasno określone kategorie i traktowania poszczególnych dyscyplin oddzielnie ku elastycznemu podejściu opartemu na łączeniu i poszukiwaniu sieci powiązań.

1 kwietnia, piątek
Pokój z kuchnią, godzina 18.00
MORFOLOGIA XENAKISA

Elizabeth Sikiaridi & Frans Vogelaar zapytani o prekursorów hybrydowych projektów podają zawsze dwa nazwiska: Buckminstera Fullera i Iannisa Xenakisa. W ramach wykładu przybliżą sylwetkę tego drugiego, zmarłego dekadę temu greckiego kompozytora muzyki współczesnej, teoretyka i architekta. Xenakis większość swojego życia spędził we Francji, studiując kompozycję u A. Honeggera, D. Milhauda i O. Messiaena i współpracując z architektem Le Corbusierem. Łączył proces komponowania z modelowaniem matematycznym, procesami stochastycznymi i teorią gier. Miał również duży wpływ na rozwój muzyki elektronicznej.

HYBRYDOWE NOTACJE

Elizabeth Sikiaridi & Frans Vogelaar opowiedzą też o prowadzonych w Toruniu interdyscyplinarnych warsztatach.

31 marca – 3 kwietnia
Pokój z kuchnią
HYBRYDOWE NOTACJE
zamknięte warsztaty dla specjalistów
prezentacja efektów badań od 5 kwietnia

Tematyka warsztatów ogniskuje się wokół notacji przestrzeni hybrydowej z udziałem designerów, architektów, urbanistów, architektów krajobrazu, projektantów przestrzeni, muzyków, informatyków i artystów multimedialnych. Uczestnicy warsztatów podejmą badania złożoności miejskich środowisk poprzez interdyscyplinarne działania i dzielenie się wiedzą.

Przedmiotem badań będzie kilka wybranych lokalizacji w obrębie miasta Torunia. Miejsca te zostaną poddane analizie biorącej pod uwagę wiele zagadnień, takich jak: przestrzeń fizyczna, architektoniczna i historyczna, wymiar społecznej użyteczności danego miejsca, sieci komunikacji medialnej, zmienność przestrzeni akustycznej, itd. Te różnorodne wymiary przestrzenne nie będą badane rozłącznie lecz we wzajemnym przenikaniu się i fuzjach, czyli w stanie hybrydycznym.

Wyniki interdyscyplinarnego artystycznego dociekania zostaną w formie instalacji przestrzennej zaprezentowane w Pokoju z kuchnią w Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu.

Elizabeth Sikiaridi & Frans Vogelaar pracują wspólnie pod szyldem Hybrid Space Lab, które zajmuje się działalnością projektową nastawioną na metodologię R&D (ang. Research and Development – prace badawczo-rozwojowe) koncentrującą się na hybrydowych polach, powstających w wyniku połączenia i fuzji środowisk, obiektów i usług w informacyjno-komunikacyjnej erze. Zakres ich projektów obejmuje projektowanie gier miejskich i planowanie budynków, wnętrz architektonicznych, tworzenie wzorów przemysłowych i ubioru.

Hybrid Space Lab jest interdyscyplinarnym środowiskiem o innowacyjnym i zintegrowanym podejściu do kwestii gospodarki przestrzennej. Skupia się na fuzji środowisk cyfrowych i analogowych, na osadzaniu sieci mediów w obszarach miejskich przestrzeni architektonicznych, społecznych i kulturalnych. Jest jednocześnie laboratorium i siecią, w której architekci, urbaniści, osoby odpowiedzialne za planowanie środowiska i krajobrazu, designerzy i informatycy współpracują przy tworzeniu projektów na styku przestrzeni analogowych i cyfrowych, urbanistycznych, architektonicznych, designerskich i multimedialnych.

Elizabeth Sikiaridi urodziła się w Londynie, dorastała w Atenach, studiowała w Ecole d’Architecture de Belleville w Paryżu i na Uniwersytecie Technicznym w Darmstadt. Frans Vogelaar urodził się w Holandii, dorastał w Zimbabwe, studiował w Design Academy w Eindhoven i na Architectural Association School of Architecture (AA) w Londynie. Oboje mają tzw. hybrydowe pochodzenie kulturowe.

Elizabeth Sikiaridi studiowała architekturę i urbanistykę. Frans Vogelaar studiował wzornictwo przemysłowe, architekturę i urbanistykę. Przed założeniem wspólnej działalności ich doświadczenie zawodowe obejmowało różne dziedziny, w tym architekturę (OMA / Rem Koolhaas, Behnisch i PA), wzornictwo przemysłowe (Studio Alchemia / Allessandro Mendini) i modę (badania trendów w Paryżu), oraz urbanistykę i urbanistykę krajobrazu, projektowanie materiałów, żywności i wystaw, architekturę wnętrz i projektowanie multimedialne.

Obydwoje mają tytuły profesorskie i aktywnie zajmują się pracą dydaktyczną. Frans Vogelaar założył w 1998 roku na Akademii Sztuki Mediów w Kolonii pierwszy Departament Przestrzeni Hybrydowych na świecie. Jego wydział został wyróżniony szeregiem międzynarodowych nagród, takich jak: f. e., YAHOO! University Design Expo 2007 i nagrodę International Design Prize 2008 w Kolonii. Jest również profesorem w CCNU w Wuhan w ramach programu „111”. Elizabeth Sikiaridi uczy projektowania architektonicznego na Wydziale Architektury Krajobrazu na Uniwersytecie Duisburg-Essen oraz University of Applied Sciences OWL.

Ich prace były prezentowane na międzynarodowych kongresach i wystawach w Austrii, Belgii, Kanadzie, Chinach, Czechach, Danii, Niemczech, Grecji, Finlandii, Francji, Włoszech, Korei, Litwie, Łotwie, Omanie, Pakistanie, Szwajcarii, Singapurze, Hiszpanii, Holandii, Turcji, Wielkiej Brytanii oraz USA.

[informacja za: CSW Znaki Czasu Toruń]

Prof. Magdalena Staniszkis
Polityka miejska okresu transformacji. Stan, diagnoza i szanse miejskiej przestrzeni na przykładzie Warszawy

Czas: poniedziałek, 28 marca 2011, godz. 12:00
Miejsce: Wydział Humanistyczny AGH, ul. Gramatyka 8A, s. 21.

Wstęp wolny – zapraszamy!

Publikacje i wywiady związane z tematem – aut. M. Staniszkis:

Lekcja z ulicy Puławskiej, [w:] Krajobraz architektury Warszawy końca XX wieku, red. S. Gzel, OW TUP, Akapit-DTP, Warszawa 2002, s. 173-208.

Ład przestrzenny, miasto, plac i architektura, „Architektura i Biznes” 2003, nr 12, s. 28–32.

Prawo do przestrzeni publicznej, [w:] Przestrzeń publiczna współczesnego miasta, „Czasopismo Techniczne – Architektura” 2005, R. 102, z. 9-A, s. 281-292 [Materiały Konferencyjne – X Międzynarodowa Konferencja Instytutu Projektowania Urbanistycznego, Politechnika Krakowska, listopad 2005].

Le chaos Urban comme manifeste da la transition, [w:] Architectures au-delà du Mur: Berlin-Varsovie-Moscou, 1989-2009, ed. E. Berard, C. Jaquand, Editions Picard, Paris 2009, s. 123–134.

Kolonizacja przestrzeni wspólnej, „Autoportret. Pismo o Dobrej Przestrzeni” 2009, nr 4(29), s. 82-86.

Kultura przestrzeni, „Trzeci sektor” 2009, nr 19, s. 73-81.

Przedmieście nie, „Autoportret. Pismo o Dobrej Przestrzeni” 2010, nr 2(31), s. 44-49.

Do szczęścia potrzebne jest miasto, z Magdaleną Staniszkis rozmawiają Dariusz Bartoszewicz i Dorota Jarecka, „Gazeta Wyborcza” 19.07.2008, s. 17-18.

Idealne miasto, z Magdaleną Staniszkis rozmawia Joanna Bojańczyk, „Rzeczpospolita” 27.03.09.

Ponadto:

Bauman, Z. Między chwilą a pięknem. O sztuce w rozpędzonym świecie, Wydawnictwo Oficyna, Łódź 2010.

Dymna, E., Rutkiewicz, M. Polski Outdoor, Wydawnictwo Klucze, Warszawa 2009.

Madurowicz, M. Miejska przestrzeń tożsamości Warszawy, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.

Z przyjemnością informujemy Państwa, że już za nieco ponad tydzień wystartuje nowa inicjatywa „Autoportretu”, którą realizujemy wspólnymi siłami wraz z Wydziałem Humanistycznych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Będzie to czteroczęściowe seminarium zatytułowane „Tożsamość przestrzeni. Polskie miasta po 1989 roku”. Pierwsze spotkanie, z prof. Magdaleną Staniszkis już 28 marca, natomiast seminaria z prof. prof. Bohdanem Jałowieckim, Ewą Rewers i Ewą Kuryłowicz w kolejnych miesiącach.

Szczegóły znajdziecie na plakacie poniżej. Sukcesywnie będziemy również udostępniać informacje dotyczące kolejnych spotkań, w tym między innymi bibliografie do poszczególnych seminariów.

Przykładowe opracowania:

Wir bauen eine Stadt
Die Sprache der Architektur – über Architektur sprechen
Lichtidee und Stadtgestalt

Edukacją przestrzenną zajmuje się również Irlandzka Fundacja Architektury (Irish Architecture Foundation).

DAC, Duńskie Centrum Architektury prowadzi szeroko zakrojoną edukację przestrzenną – organizuje zajęcia związane z wystawami czasowymi, prezentowanymi w centrum, prowadzi oprowadzanie po Kopenhadze, zaprasza nauczycieli na seminaria, a także przyjeżdża na warsztaty do szkół. Centrum opracowało również materiały edukacyjne, zawarte na dwóch specjalnych stronach internetowych: arksite i arksiteplus.

Podobną działalność, choć w mniejszym zakresie, prowadzi Centrum Architektury w Amserdamie ARCAM.

DCUM (Dansk Center for Undervisningsmiljø), organizacja walcząca o jakość nauczania i dobre środowisko nauki, wydała książkę „Æstetik Ja tak!” (Estetyka, tak proszę). Publikacja porusza ważny temat estetyki w codziennym życiu i może stać się inspiracją do zajęć dla nauczycieli szkoły podstawowej. Książka dostępna jest w pdf, niestety tylko po duńsku.

Børn i byens rum to strona internetowa, zawierająca materiały dla nauczycieli, animatorów kultury, jak i architektów, i urzędników zajmujących się partycypacją społeczną dzieci w projektowaniu przestrzennym.

W ramach projektu Skelager Børne- og Ungepark – Børn og unge som bygherrer, zrealizowanego w Hørsholm w latach 2003-2005, dzieci zostały zaproszone do udziału w procesie projektowania lokalnego parku. W sumie w projekcie wzięło udział 600 dzieci.

Eksperimentariet – idéværksted for born. Eksperymentarium to warsztaty dla dzieci, będące częścią większego projektu, którego celem było zaproszenie mieszkańców miasta do udziału w tworzeniu nowej mediateki. Warsztaty miały pokazać, jakie są pragnienia i oczekiwania dzieci względem nowej interaktywnej biblioteki.
Film prezentujący przebieg warsztatów (z angielskimi napisami).