27 | 11 | 2015

socmodernizm dzisiaj [2]

Moda na modernizm to zjawisko równie ciekawe, jak sama architektura tego czasu. Z jednej strony tej modzie ulegając, a z drugiej próbując przyjrzeć się jej z zewnątrz, kolejny numer magazynu „Autoportret” również poświęcamy socmodernizmowi, tym razem zwracając więcej uwagi na to, czym jest on dla nas dzisiaj.

„Socmodernizm” to termin dyskusyjny, o który przedstawiciele środowisk naukowych oraz architekci toczą zaciekłe boje. Przedrostek „soc” nierzadko uznawany jest za sztuczny, niepotrzebny, a nawet stygmatyzujący. Naszym zdaniem nie czyni on jednak z powojennej architektury bloku wschodniego gorszego, taniego naśladownictwa osiągnięć zza drugiej, „lepszej” strony Żelaznej Kurtyny i nie jest synonimem architektonicznej bylejakości. Nie sugeruje także, że mamy do czynienia z zerwaniem architektonicznej ciągłości z modernizmem z czasu II RP. W „soc” zawiera się za to cały szereg uwarunkowań decydujących o pewnej specyfice powojennego modernizmu komunistycznych krajów Europy, nie tkwiącej w jakości artystycznej, a w jego ideologicznym zapleczu. Podczas gdy w zachodnim świecie modernizm dawno stał się narzędziem kapitału, za Żelazna Kurtyną do lat 80., mimo niemal całkowitej biurokratyzacji zawodu architekta i stopniowego bankructwa ideałów, w dużej mierze przetrwał czołowy „mit założycielski” modernizmu: etos społecznej roli architekta, którego zadaniem jest czynić nawet (a może zwłaszcza) w trudnych realiach życie użytkowników łatwiejszym, łagodzić społeczne skutki biedy i budować wspólnotę.

Dzisiaj, po przeszło ćwierćwieczu własnych neoliberalnych doświadczeń możemy próbować z dystansem, bez zacietrzewienia ocenić porażki i sukcesy ostatnich kilku dekad i dokonać remanentu – nie budynków, a sposobu myślenia o tym, jak traktujemy naszą przestrzeń, a wraz z nią i siebie samych.



SPIS TREŚCI


CZYTAJ TAKŻE

socmodernizm

Moda na powojenny modernizm trwa w Polsce już od kilku lat. Wydawane są popularne publikacje,…


rewitalizacja

W połowie listopada wejdzie w życie ustawa o rewitalizacji przygotowana przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju.…


ZAPRASZAMY NA WYSTAWĘ „WRESZCIE WE WŁASNYM DOMU”. DOM POLSKI W TRANSFORMACJI

Nowy numer „Autoportretu” poświęcony transformacji powstawał równolegle z wystawą „Wreszcie we własnym domu”. Dom polski w…

socmodernizm dzisiaj [2]

Moda na modernizm to zjawisko równie ciekawe, jak sama architektura tego czasu. Z jednej strony…

Odwaga burzenia, odwaga budowania

Coraz powszechniejsza moda na architekturę modernistyczną skłania do zastanowienia się nie tylko nad materialnym dziedzictwem…

Z frontu walki o modernizm | ANKIETA REDAKCYJNA

Moda na modernizm, szczególnie ten powojenny, nie wzięła się w Polsce znikąd. Jej początków szukać…

Socmodernistyczna gentryfikacja?

Czy spotkam ludzi, którzy mimo powszechnych wyobrażeń i stereotypów krążących na temat Nowej Huty świadomie…

Działka przymierza

Ogródki działkowe w polskich miastach – dla niektórych zbędny relikt Polski Ludowej, struktura anachroniczna pod…

Ambasada Polski w New Delhi

Ambasada Polski w New Delhi jest jedną z najciekawszych modernistycznych realizacji, jakie przeprowadzili krakowscy architekci,…

Dom pogrzebowy w Brnie-Židenicach

Dom pogrzebowy w Brnie został zaprojektowany i wzniesiony w późnych latach 70-tych i wczesnych 80-tych.…

Socmodernizm nie istnieje | POLEMIKA

Publikujemy polemikę z tekstem wstępnym do numeru 2/2015 Magazynu Autoportret ("Socmodernizm"), nadesłaną przez Marcina Semeniuka,…

socmodernizm

Moda na powojenny modernizm trwa w Polsce już od kilku lat. Wydawane są popularne publikacje,…

Nakierowani na przyszłość

Z Davidem Crowleyem rozmawiają Dorota Leśniak-Rychlak i Michał Wiśniewski.     Michał Wiśniewski: Czy mógłbyś…

Moderna – modernizm – socmodernizm: burzyć czy chronić?

Od początku XX wieku rodzący się i rozpychający na lewo i prawo modernizm oraz awangarda…

Metro w Warszawie

W trakcie pochodów, które odbywały się w Warszawie na początku lat 50. ubiegłego stulecia, uczestnicy…

Nietrafiona nowoczesność?

W pierwszej połowie lat 80. XX wieku w mojej rodzinnej wielkopolskiej wiosce należącej do PGR…

Zapis socjologiczny – domy, krajobrazy i uroczystości

Budownictwo wiejskie w dyskusji o powojennym dziedzictwie architektonicznym zdaje się nie istnieć. Kojarzący się z…

Świątynie karnawału

Architektura sakralna w PRL   Przeprowadźmy eksperyment. Wyjdź z domu i skieruj się ku głównej…

rewitalizacja

W połowie listopada wejdzie w życie ustawa o rewitalizacji przygotowana przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju.…

Zakleszczona rewitalizacja

Pojęcie „rewitalizacja” zdążyło się zdewaluować, zanim jego sens został uzgodniony. Po niemal dwudziestu latach dyskusji…

Ustawa o rewitalizacji – komentarz

Rewitalizacja przedstawiana jest często, czasem na wyrost zresztą, jako jeden z podstawowych warunków zrównoważonego rozwoju…

Architektura dla społecznej zmiany

Od czterech lat co roku przyjeżdżam do Polski z moimi studentami. Zapraszają nas rozmaite instytucje…

Zostaliśmy w blokach

Małgorzata Spasiewicz-Bulas: Półtora roku temu zakończył się pierwszy w Krakowie, pilotażowy, partycypacyjny projekt dotyczący rehabilitacji…

Tam było robione coś, tylko nic się nie uchowało

O specyfice procesów rewitalizacyjnych na Pradze Północ. Jeszcze do niedawna, dyskutując o rewitalizacji i działaniach…

Architekt/architektka w procesach rewitalizacji

Architekt jest tym aktorem procesu rewitalizacji, który odpowiada za aspekt przestrzenny, począwszy od urbanistyki po…

Koszmar partycypacji?

W filmie Matrix z 1999 roku jest scena rozmowy hakera Neo z Morfeuszem, uważanym za…


O ile nie zastrzeżono inaczej, materiały ze strony dostępne na licencji Creative Commons
Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Małopolskiego Instytutu Kultury

polityka prywatności

do góry