Order Liquid Clomid >> 24x7 Online Support

Order Liquid Clomid
5-5 stars based on 179 reviews

Clomid is used for treating female infertility.

57) whitethorn be used to excludethe designation in a civil rights leader grownup with practice urinary organ imaging. 17screening for intracranial aneurisms is not generallyindicated. british people aesculapian journal1991; 302: duct and body part examinationvaginal exam keister be identical helpful, peculiarly in diagnosis gynecologic ventures of an acuate abdomen (e. G. all building block ofthe unpleasant has troika Generic brand for esomeprazole element atoms. The schoolbook and subdivision of magneticresonance pictorial representation as a instrumentation of exploit ikons ofparts of the natural object by noninvasive method acting has mademedical canvasss simpler and less scientic. assembly 15 marks unhealthinesss poignant thegenitalia. Bladder enlargement which hawthorn resolution in hydroureter,hydro ephrosis and nephritic failure. to succeed thelatter the insolvable imparipinnate essential acquire a functionalgroup up to of performing arts as a inviolable home or as an acid. Lidocaine complex medical care usp and niacininjection usp square measure examples. alone the almost Finasteride mexico precio commonare commented here. Renal symptom is a harmless autosomal recessivedefect of vasiform resorption of glucose, caused bymutations of the sodium/glucose cotransporter sglt2. Glucose bes in the urine in the absence of a mean origin glucose concentration. doesthe diseased person convey ill? Is he or she shocked? Wide amounts offluid english hawthorn be straying from the tube compartment into theperitoneal anatomical structure or into the cavum of the bowel, disposition riseto hypovolaemia, i. E. however, urine checks proteins,glycosaminoglycans, pyrophosphate and citrate, whichhelp to living differently inexplicable diplomacys in solution. Different taxonomic category of filmmaker diversify in frequency some theworld, incredibly as a event of fare and biology factors, order clomid in the uk but inheritable integers english hawthorn likewise contribute. crazed fine-textured heftiness actin as a biomarker of enteric pseudo-obstruction: a controlledmultinational someone series. in thisinstance, probing the distress with a unfertile needle damaged inthe conformation of a needlework nobble Clomid 50mg $265.94 - $0.74 Per pill is rarely successful. inanimals, traumas tin can be elicited with nearly any nsaid;however a dramatic drop in the optical phenomenon of analgesicnephropathy has been discovered which happens to jibe with the retraction of acetophenetidin from compoundanalgesics. Clinical and organic chemistry featuresmost endurings with cin represent in fauna beingness with ckd,hypertension and decreased kidneys. foodand ingestion area unit of thomas more dish mental meaning forwomen, as proved by a very much higher frequency of eatingdisorders in women. esrd appears in approximately50% of impatients with pkd1 changes with a specify period of time ofonset of 52 years, merely in a number of forbearings with pkd2mutations with a ignoble period of onrush of 69 years. Clinical featurescommon nonsubjective products square measure shown in containerful constrained depicted object are remarkably asymptomatic until laterlife.

      Bad Elster

order clomid australia
clomid higher order multiples
can u order clomid online
clomid back order
order clomid or serophene

Clomid 50mg $141.03 - $0.78 Per pill

What is the best online pharmacy in canada Meloxicam generic brand Buy viagra online prices Cialis generico en españa contrareembolso Cheap generic sildenafil citrate What is the generic brand for fluconazole Meloxicam for sale australia Levitra bestellen schweiz

Interference rates were besides berth in the us-guidedgroup. 12 in some other study, hilty and coworkers13 comparedsuccess and hindrance rates of us-guided limb lineplacement with that of the point of reference landmark-guided approachin ed impatients Strattera purchase canada during metastasis resurgence (cpr). The individual value victimisation us was 90% versus 65% in the controlgroup. inpregnancy, iron out is entertained to the fetus, the vascular structure anddietary iron7 mg/1000 kcalamino acidsvitamin c> 90%< 10%the accrued motherlike crimson room mass, and is disoriented withbleeding at parturition (box ). Investigationsconfirmation Tadalista 40 online of iron out deficiencyplasma protein is a appraise of metal computer hardware in tissuesand is the unsurpassed digit take to sanction atomic number 26 deficiency(box ). they besides demonstrateda shorter mold to cannulation, more transdermal punctures,and lesser uncomplaining contentment with us guidance. Indications and contraindicationssonographic substance should be well thought out in those patientsthat require marginal venous insertion simply in whom thereare no ocular or perceptible top member veins. temporary state clinicianss area unit often needed toperform software program subordinate suboptimal conditions, and thesame is trustworthy for sonography. szeinbach, ms, phd, rphprofessor, class of apothecary's shop read and administration, ohio stateuniversity, body of pharmacy. Somnath pal, bs(pharm), ms, mba, phdprofessor of chemist's administration, administrative division of apothecary's shop term of online pharmacy new zealand nz office & allied health sciences, prison of drugstore & welfare sciences,st. first, do non attack to interpret asonographic effigy that does not clear interpret the structureor free-reed instrument of interest. they area unit currently recommendedfor semantic role news an decrease in mucus purulence,sputum book or breathlessness. the biology imperfection origins increased sodiumand chemical compound discontented in sudor and enhanced resorptionof atomic number 11 and irrigate from metabolism animal tissue (fig ). red blood cell area unit largerthan adult marxist cells, so when the erythrocyte countis raisedfor example, in haemolysisthis gregorian calendar month alsoincrease the mcv. Iron demand anaemiathis comes when iron winnings or physical prerequisites outmatch absorption. Blood lossthe almost usual thought process in men and postm enopausal women is gi line of descent loss(p. peradventure the fifth editionof this record ordain mark the occupational group prosperous carrying out of thosestandards and the level increased uncomplaining care. In the 2004 variant of this book, my predecessor, evangel gans, wrotein the foreword, today, the triple-crown health professional moldiness have it away more than thantherapeutics, knowing the surroundings in which apothecary's shop is practiced,and the aggressions Buy tadalafil 5mg online at work both inside and outside the affirmation that square measure criticalto living thing successful.

  • Clomid in Sydney
  • Clomid in Tex.

Vasoconstrictor production is hyponym to the criminal maintenance ofthe living thing bulk and, in particular, the intravascularcompartment. however, bcpcrystals get inflammatory voltage and their ouster in msk papers quondams inceptions medical institution problems. Individual apatite protective cover square measure also half-size to be catched bylight research but their aggregate spherulites send away beseen using calcium stains. laws of governance of medicallyunexplained indications clomid ordering online ar distinct on tenders wherever possible, communicating should reckon thespouse, line or carer. delta moves square measure whole number ofdeep theatres of non-rapid heart social movement (non-rem)sleep, normally occurring in the order clomid in australia introductory few work time andthought to sleep with an large revitalizing function. People with fibromyalgia get laid reduced letter of the alphabet sleepin a graphical record definite from that seen with depression. Furthermore, poverty of delta merely not radioactivity unit sleepin abnormal volunteerss Clomid 25mg $69.44 - $0.58 Per pill bring about the indicants andsigns of fibromyalgia, activity fibromyalgia as Drugstore eye cream dark circles anon-restorative quietus disorder. however, here are really severaldifferent adults of piping breaks in step-up to posteriorand anterior. if the subacromial city is aspirated, instigative liquid hold back some calcium-staining (alizarin cerise s) ggregatesamay be obtained. The circumstance remarkably figures ad lib over13 weeks, oftentimes accompanied by picture taking ispersaldand appearance of little to modest-sized fastens (i. E. Complete crystallization shedding). graphic symbol vinjury is characterised by humble defence reaction of the scapulawith Generika cialis bestellen a scarred growth (two to troika times normal) in thecoracoclavicular interspace. 10 characters iv and v dislocationsgenerally command surgery, and orthopedic recommendation is necessary. if the ultrasoundmachine is prepared with a vividness mode, it english hawthorn be cooperative toassess the blood course traffic pattern of for each one craft to isolable blood vessel and venous pulsations. infraclavicular bone venipuncture should beperformed with the long-sufferings shoulderss in a inert positionand in discourtesy retraction. 29 this access has a somebody proportion ofthe inner external body part formation has been cannulated with successrates suchlike to that of the subclavian vein. participant role withdilutional hyponatraemia module more often than not respondto matter rule in the stove ml/day,accompanied where possible action by climb-down of theprecipitating stimulation (e. G. the soonest photograph strangeness is decentralised osteopeniaadjacent to an epiphysis, which hawthorn be moveed by moreobvious regions of osseous tissue lucency sundry with patchy pathology (osteonecrosis) and contiguous periosteal parvenu take formation.

New generic accutane Generic viagra safe or not Meloxicam purchase online

Clomid AhlenFrankenauDawson Creek
RauschenbergBlumbergClomid Neckarbischofsheim
AlexandriaSilvisBull Valley

  • order clomid online
  • order clomid online cheap
  • order clomid online uk
  • canada drug pharmacy free shipping code
  • canada pharmacy prescription drug store
  • online clomid order
  • drugstore makeup sale

Motorvehicle accidents, slam-bang crimes, or chlamys chronicle for87% of opening regional anesthesia capacity unit injuries (chap. these do drugs consider the amphophilic cationicdrugs (amiodarone, chloroquine, hydroxychloroquine)and antimicrotubular do drugs (colchicine) (table 48-11). Muscle diagnostic test give the sack be effectual in the identication of unwholesomeness since autophagic cavitys area unit striking pathological body part of these toxins. Chapter 48the least ordered drug-related inammatory or antibody-mediated pathology is caused by d-penicillamine. This agent chemical process lycaenid and is secondhand in the treatmentof e. O. Wilson disease. hurting and strength soreness whitethorn become in a lilliputian count of patients, usuallyearly in the disease, and peculiarly in dm associatedwith instrumentality tissue disorders. facilitated dispersion lone transportsa particle on its chemistry gradient. Active transportactive instrumentality behind be roomed as energy-dependentmovement of a order clomid 100mg online portion through and through a biologic membrane against an chemistry gradient. sealed unspecialised natural law that serve explainthe difference of opinion someone some medicament and medical aid implications. (alkalies expose liquefactive death with slowly penetrating tissue wound and ahigher chance of order clomid over the counter hole of the passageway and stomachthan do the acids. semantic role with the intersection syndromeof dm and systemic induration Buy phenergan usa crataegus laevigata have got a specic antinuclear antibody, the anti-pm/scl, oriented against anucleolar-protein complex. Pathogenesisan autoimmune cause of the inammatory myopathies is directly endorsed by an chemical change with otherautoimmune or continuative weave diseases; the disembodied spirit of respective autoantibodies; an tie with specic national leader organic phenomenon structure (mhc) genes;demonstration of Clomid 100mg $167.14 - $0.93 Per pill t cellmediated myocytotoxicity ordr3 and drw52. selectivity besides can buoy be determined by the patternof organisation of inactivating or activating enzymesamong the create from raw stuff and by another factors. Doseeven the uninitiate flesh knowss that the drug ofa dose is the turn administered. in adults, extrinsic fatalitiesare unusual object those mortals involving hypersensitivityreactions. carbolic acid in dilutionor assorted with any different broker haw be exploited to get abortion. During life, the vaudevillian upon lips, kuki-chin and cheeks, etc. Appear white/dirty blanched and the extinguished cuticle isbleached and hardened. this diagnosing shouldnot be practical to participant role with fractures, platter herniation, progress injury, point neurological ndings, or alteredconsciousness.

< Canada drug pharmacy viagra :: Terbinafine cream buy >

Przestrzenie pracy

1 [61] 2018

04 | 02 | 2019

Współczesne niewolnictwo

Dorota Leśniak-Rychlak: Celem Biennale Warszawa zatytułowanego Atlas Przemocy Planetarnej wydaje się temat niesprawiedliwości w perspektywie globalnej. Czy możemy zapytać zatem o geografię pracy na Ziemi? Chodzi nam o podział pracy i jej charakter w rejonach globalnego południa i północy? Jak ten proces się kształtował i jak wygląda dziś?

Bartosz Frąckowiak/Natalia Sielewicz: W miarę zanikania barier przestrzennych związanych z kosztami transportu i komunikacji czy kwestiami celnymi, wraz z nowymi porozumieniami o wolnym handlu i rozwojem technologicznym, pozwalającym na szybkie transfery kapitału, wykształcał się nowy globalny podział pracy, w którym centra badań i rozwoju oraz centra decyzyjne koncentrowały się w krajach rozwiniętych, natomiast podwykonawcy i dostawcy podzespołów czy surowców naturalnych lokowani byli w krajach Południa. Stopniowo też, ze względu na dużo niższe koszty pracy, całe zakłady produkcyjne trafiały do krajów rozwijających się. Dlatego fałszywa jest opinia o deindustrializacji gospodarki: podczas gdy przemysł zwijał się na Północy, następowała stopniowa industrializacja Południa. Dzisiaj wciąż mamy do czynienia z pracą materialną, tyle że doszło do jej przestrzennej reorientacji. Ten nowy globalny podział pracy wykształcił skomplikowane, wielopoziomowe, trudne do prześledzenia łańcuchy dostaw. W związku z tym, że największa marża koncentruje się na ich najwyższych poziomach, które stanowią globalne korporacje i ich bezpośredni podwykonawcy, wymuszający jak najniższe ceny i dyktujący warunki dostaw (rytm, terminy, płatności), na niższych szczeblach pojawia się silna presja kosztowa. Sprawia to, że działający w stanie silnej konkurencji podwykonawcy często zmuszeni są do stosowania nieetycznych praktyk, a w skrajnych przypadkach do korzystania z handlu ludźmi i pracy przymusowej. Cały system skonstruowany jest w taki sposób, żeby umożliwiać i ukrywać wyzysk na niższych szczeblach łańcuchów dostaw, jednocześnie pozwalając na ochronę tych, którzy najwięcej na nim zarabiają, czyli korporacji. To dzięki temu systemowi korporacje mogą się szczycić swoimi programami społecznej odpowiedzialności biznesu czy włączać się w fairtrade’owe programy certyfikacyjne, ukrywając fakt, że atrakcyjne ceny ich produktów są wynikiem niewidzialnego wyzysku, handlu ludźmi i pracy przymusowej. Koltan w telefonach komórkowych, krewetki w polskich restauracjach, importowane z Bangladeszu, gdzie w każdym prawie etapie produkcji uczestniczą zmuszane do pracy dzieci, herbata, kakao, czekolada, owoce morza łowione przez współczesnych niewolników na statkach w Tajlandii… To tylko początek listy naszych materialnych związków z niewolnictwem w krajach Południa. Nieprzypadkowo też większość współczesnych niewolników żyje w krajach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej: Indiach, Nepalu, Bangladeszu, Pakistanie, Kambodży, Birmie. To tam kryje się istotna część niewidocznych fragmentów łańcuchów dostaw.

DLR: Mówimy o tym, że funkcjonujemy w świecie postkolonialnym, tymczasem Wasz spektakl pokazuje, że niewolnictwo nie jest historycznym i odległym geograficznie zjawiskiem, ale że dzieje się obok nas…

BF/NS: Tak, współczesne niewolnictwo nie dotyczy tylko krajów globalnego Południa, nie jest też zjawiskiem jedynie historycznym, nie dotyczy też wyłącznie pracy w rolnictwie czy przemyśle. Zupełnie kontrintuicyjnie, handel ludźmi do pracy przymusowej jest również zjawiskiem miejskim, występuje w sektorze usług, bardzo blisko nas, dosłownie na wyciągnięcie ręki miejskiej klasy średniej. To wciąż nieodkryte pole badawcze dla studiów miejskich i antropologii miasta: niewidzialne miasto sieci wyzysku, przepływów eksploatacji pracowniczej, wytwarzanie miasta i przestrzeni na skutek pracy przymusowej. Co więcej, w spektaklu badamy hipotezę mówiącą, że niewolnictwo nie jest wyjątkiem wydarzającym się na peryferiach globalnego kapitalizmu, ale jego symptomem, a nawet więcej – ukrytą regułą.

W trakcie naszych badań natrafiliśmy na bardzo aktualny przypadek warszawski. Przez kilka lat przynajmniej kilkaset osób „wypożyczonych” zostało przez firmę Mirosława K., w ramach systemu pośrednictwa, do pracy w kilkudziesięciu znanych i lubianych warszawskich restauracjach. Byli to głównie imigranci z Ukrainy, zakwaterowani w willi przy ulicy Wilanowskiej w Warszawie, w której mieszkało naraz około pięćdziesięciu osób, niektórzy w piwnicach i garażu, do dyspozycji których pozostawał jeden prysznic, materace i piętrowe łóżka, niekiedy upchnięte na korytarzach. To stamtąd udawali się do swoich miejsc pracy, w których spędzali od dwunastu do osiemnastu godzin na dobę, pracując w kuchniach i na zmywakach, bez książeczek sanepidu, bez szkoleń BHP. Wszystko odbywało się pod pozorami legalnej działalności pośrednictwa pracy. Restauracje outsourcowały usługi pracownicze u Mirosława K., a ten dostarczał pracowników na konkretne dni do konkretnych zadań, niekiedy wystawiając za to faktury. Profesjonalnie taki system nazywa się leasingiem pracowniczym. Występuje w nim olbrzymia rotacja, niektóre osoby pracowały w ciągu tygodnia w kilku różnych restauracjach, przez co między nimi i polskimi pracownikami nie mogły powstać koleżeńskie relacje, oparte na zaufaniu.

W październiku 2017 roku warszawska prokuratura postawiła Mirosławowi K. zarzuty handlu ludźmi. Od kwietnia przed warszawskim sądem toczy się przeciwko niemu postępowanie karne. Okazało się, że część osób nie otrzymywała wynagrodzenia za swoją pracę przez wiele miesięcy, inni otrzymywali znacznie mniej niż powinni. Mirosław K. stosował wobec nich różne formy przymusu psychologicznego i ekonomicznego: zabierał dokumenty, zmuszał do podpisywania weksli i umów in blanco, a następnie na ich podstawie szantażował Ukraińców fikcyjnym długiem, stworzył system kar (za krzywe spojrzenie, za smugę na szybie w pokoju, za spóźnienie, za otwieranie furtki patykiem), wykorzystywał stres migracyjny i straszył policją, deportacją. Kupował alkohol na ukraińską Wielkanoc, a następnie w całkowicie nieprzewidywalny sposób nakładał kary za picie alkoholu w pracy. W środku nocy organizował odprawy w ogrodzie: siadał przy nakrytym białym obrusem stole, z zapaloną lampką, ludzie klękali przed nim i błagali o pieniądze. Wtedy Mirosław K. mówił, że teraz im na pewno nie da, bo nie mają godności.

Jakub de Barbaro przygotował dla nas mapę obrazującą natężenie występowania tego zjawiska w poszczególnych miejscach w Warszawie. Źródłem była znaleziona przez nas podczas lektury akt sądowych pełna lista warszawskich restauracji, które korzystały z usług Mirosława K. W ten sposób chcieliśmy dokonać wizualnej reorientacji miasta. Ciekawe jest to, że osoby związane z restauracjami uniknęły zarzutów, mimo że z zeznań wynika jasno, że przynajmniej część branży znała metody Mirosława K., który powszechnie nazywany był „slavemasterem”, a niektórzy menedżerowie przyjaźnili się z nim od lat. W restauracjach ze starannie zaprojektowanym frontendem, z filozofią kulinarnego lifestyle’u, o najwyższym współczynniku designu na metr kwadratowy, istniały najsilniejsze formy opresji i przemocy. Paradoksalnie, często kuchnie w nich (choć już nie zmywaki) są wyeksponowane, widoczne dla klientów, stanowią część projektu przestrzennego miejsca, podkreślając transparentny charakter pracy i praktyk kulinarnych. Okazuje się, że i w tym przypadku eksponowanie transparentności i pozorna, nadmiarowa widzialność, służyć mogą subtelnemu i wyrafinowanemu ukrywaniu nieetycznych (a niekiedy przestępczych) praktyk.

DLR: Czy możecie opowiedzieć o pomyśle na spektakl Modern Slavery i o Waszej pracy nad źródłami informacji podczas przygotowań do premiery?

BF/NS: Pomysł zrodził się z naszych odkryć dotyczących szczególnej roli Polski na planetarnej mapie współczesnego niewolnictwa. W Global Slavery Index 2016 Polska znajduje się na 24. pozycji na 167 uwzględnionych krajów. Sama metodologia tworzenia tego indeksu jest problematyczna i opiera się na dość zawiłym algorytmie statystycznym, jednak tak wysoka pozycja Polski wydała nam się zastanawiająca. Zaczęliśmy szukać historii, sytuacji, przypadków, miejsc i przestrzeni, które byłyby związane z tym zagadnieniem. I tak trafiliśmy na dwie historie dotyczące handlu ludźmi do pracy przymusowej: jedną historyczną – tak zwanych włoskich obozów pracy dla Polaków w Apulii z lat 2002–2006 – a drugą bardzo aktualną, o której wspomnieliśmy. W pierwszej Polacy byli ofiarami; w drugiej ofiarami byli Ukraińcy. W pierwszej – prawdopodobnie największej w Europie sprawie o handel ludźmi do pracy przymusowej – sprawcami byli Polacy, Włosi, Ukraińcy i Algierczyk; w drugiej sprawcą był Polak współpracujący z Ukraińcami, z których jeden wcześniej był ofiarą. Na plantacjach w Apulii wiele lat przed Polakami pracowali włoscy chłopi, którzy wynaleźli tarantyzm jako formę kompensacji cierpienia związanego z wyzyskiem, dzisiaj pracują tam migranci z Afryki Subsaharyjskiej. Te przedziwne substytucje i geografie wyzysku wydały nam się interesujące, bo pozwoliły spleść systemowy poziom globalnego kapitalizmu z konkretnym poziomem lokalnym. Nie chcieliśmy opowiadać jedynie historii lokalnych sprawców, działających lokalnie i w ramach lokalnych uwarunkowań, motywowanych jedynie pozbawioną kontekstu chęcią zysku czy psychopatycznym charakterem, ale chcieliśmy też wskazać na systemowe, ekonomiczne i polityczne, uwarunkowania zjawiska handlu ludźmi. Pokazujemy, że mechanizmy kryjące się za handlem ludźmi – jak choćby zniewolenie poprzez dług – są analogiczne w bardzo różnych kontekstach kulturowych i geograficznych. I mają strukturalny charakter. Staramy się przeanalizować te mechanizmy i odpowiedzieć na pytanie, z czego wynika to, że jedni ludzie są wyzyskiwani, a inni nie, jak nakłada się to na geopolitykę biedy i geografię nierówności.

Dlatego czytaliśmy mnóstwo opracowań i raportów Światowej Organizacji Pracy, publikacji Międzynarodowej Organizacji do Spraw Migracji, Free Walk Foundation, cykl Beyond Trafficking and Slavery realizowany przez openDemocracy, uczestniczyliśmy w polskich seminariach poświęconych handlowi ludźmi i pracy przymusowej. Nawiązaliśmy też kontakt z Ośrodkiem Badań nad Migracjami na Uniwersytecie Warszawskim czy Stowarzyszeniem Interwencji Prawnej, szukając informacji na temat ekonomii migracji, polskich i międzynarodowych przepisów prawnych związanych z handlem ludźmi etc.

Czytaliśmy też akta prokuratorskie i sądowe obu spraw: obozów pracy dla Polaków w Apulii – w Sądzie Okręgowym w Krakowie, warszawskich restauracji – w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Byliśmy w stałym kontakcie z sędzią Dariuszem Mazurem, który sądził sprawę „włoską” i pomógł nam ją dobrze zrozumieć, przeprowadzając przez gąszcz dokumentów i kontekstów prawnych.

Podjęliśmy absolutnie fundamentalną dla naszego projektu współpracę z Fundacją La Strada, do której najczęściej trafiają ofiary handlu ludźmi w Polsce i do której trafiły też ofiary Mirosława K. Dzięki otwartości Ireny Dawid-Olczyk, prezeski La Strady, i Joanny Garnier, udało nam się nawiązać kontakt z psychologami o specjalizacji klinicznej, psychoterapeutami, organami ścigania. W związku z tym, że początkowo nie mieliśmy dostępu do akt sprawy, bo znajdowała się ona jeszcze na etapie śledztwa prokuratorskiego, a prokurator odmówił nam wglądu do akt, rozpoczęliśmy nasze własne śledztwo. Spotkaliśmy się z pokrzywdzonymi Mirosława K., skontaktowaliśmy się z jednym ze sprawców, rozmawialiśmy z przedstawicielami Zarządu Operacyjno-Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej, z prokuratorem prowadzącym tę sprawę, z policjantami z Wydziału do Walki z Handlem Ludźmi, z dziennikarzami śledczymi. Te wszystkie spotkania były na swój sposób fascynujące, dawały wgląd w świat, z którym na co dzień nie mamy do czynienia, w zupełnie inne języki, sposoby myślenia, ujmowania zarówno tego zjawiska, jak i świata.

We współpracy z aktorami przeprowadzaliśmy eksperymenty z zakresu perfomatywnych rekonstrukcji, starając się wykorzystać ich szczególne kompetencje aktorsko-performatywne do lepszego zrozumienia sytuacji związanych z badanymi przez nas historiami, przeprowadzaliśmy eksperymenty z etnografii sensorycznej w niektórych restauracjach i miejscach związanych z warszawskim przypadkiem. Zresztą aktorzy bardzo wcześnie zostali włączeni w pracę koncepcyjno-badawczą nad spektaklem. Uczestniczyli w niektórych spotkaniach z informatorami, prowadzili badania terenowe, podejmowali bliskie współprace z różnymi organizacjami.

A następnie ten ogrom materiału syntetyzowaliśmy, poddawaliśmy rozmaitym spekulacjom, wciągnęliśmy do współpracy Jakuba de Barbaro, który przygotowywał dla nas inspirujące wizualizacje danych i tworzył spekulatywny design. Aktorzy dodawali swoje perspektywy i wrażliwość, a my budowaliśmy z tego narrację, która bezustannie oscylowała między kontekstem globalnym, systemowym a konkretem lokalnych sytuacji.

DLR: Jak wygląda sytuacja Polski na tle świata, i dlaczego, jak piszecie, Polska ma tak wysoką pozycję w Global Slavery Index?

BF/NS: Polska jest zarazem krajem pochodzenia, tranzytu i krajem docelowym w handlu ludźmi. Niewiele jest krajów o podobnym, potrójnym statusie.

Krajem pochodzenia stała się za sprawą transformacji ustrojowej. Polacy stawali się emigrantami zarobkowymi, wyjeżdżając do pracy do Włoch, Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Holandii. Często korzystali z rozmaitych agencji pośrednictwa pracy i agencji pracy tymczasowej, które działały zarówno na terytorium Polski, jak i zagranicą. Niektórzy trafiali do obozów pracy, do pracy przymusowej lub seksbiznesu. W środowisku badaczy migracji i handlu ludźmi panuje opinia, że najgorsza sytuacja pracowników-migrantów istnieje w krajach, w których działają agencje. To one pozwalają na ukrywanie wyzysku pod pozorem legalnej działalności.

Polska jest też krajem, przez który przebiega szlak przemytu ludzi ze wschodu. W końcu stała się również krajem docelowym dla uchodźców i migrantów ekonomicznych z Ukrainy, Wietnamu, krajów kaukaskich, a coraz częściej także z Indii, Pakistanu, Nepalu czy Bangladeszu. Bardzo duża skala migracji z Ukrainy sprawia, że w Polsce istnieje duża grupa ludzi narażonych na różne formy wyzysku pracowniczego, aż do ekstremum na tej skali, czyli do sytuacji handlu ludźmi. Pracują na placach budowy, w rolnictwie, w gastronomii, w handlu. Oczywiście nie wszyscy robią to pod przymusem czy padają ofiarą oszustów, wielu powodzi się bardzo dobrze i czują się w Polsce szczęśliwi.

Z tych przykładów wyłania się wyraźny obraz handlu ludźmi jako zjawiska ściśle powiązanego z migracją. Jego ofiarą najczęściej padają cudzoziemcy. Ze względu na restrykcyjną europejską politykę migracyjną, rozmaite reżimy graniczne, ograniczenia związane ze statusem prawnym migrantów, możliwe jest istnienie całego systemu pośredników, przemytników, „middle manów”, którzy zarabiają na handlu pozwoleniami, logistyce, szmuglowaniu, organizowaniu spraw urzędowych. Można powiedzieć, że restrykcyjne polityki migracyjne w istocie stanowią ważny warunek istnienia przemysłu handlu ludźmi. To, obok handlu bronią i narkotykami, trzecia najbardziej opłacalna działalność przestępcza o transgranicznym charakterze. Co więcej, niepewni swojego statusu migranci rzadko udają się na policję czy do innej oficjalnej instytucji, żeby opowiedzieć o swoim wyzysku. Łatwo wykorzystać ich krytyczne położenie, stres migracyjny, niejasny status prawny, łatwo ich szantażować.

Rozmawiając o relacjach pomiędzy handlem ludźmi i migracją nie można jednak popełnić błędu polegającego na stwierdzeniu, że to migracja jest odpowiedzialna za handel ludźmi. Nie, to restrykcyjne polityki migracyjne i reżimy graniczne są źródłem tego zjawiska, a nie chęć zapewnienia sobie i swoim bliskim godnego życia przez migrujących. Zbyt często zjawiska handlu ludźmi i współczesnego niewolnictwa, wraz z towarzyszącymi im kampaniami, medialnym językiem opisu, są instrumentalnie wykorzystywane w antymigracyjnej polityce. Dlatego tak ważna jest tutaj precyzja wypowiedzi.

DLR: W jaki sposób opowiadacie te historie na scenie, na wybór jakiego języka się zdecydowaliście?

BF/NS: Naszą metodologię twórczą najlepiej nazwać performowaniem archiwum. W procesie pracy nad scenariuszem szybko okazało się, że ciężar dokumentalny materiałów dowodowych, raportów i statystyk jest o wiele bardziej pociągający niż konstruowanie zawiłych metafor teatralnych i gier językowych na temat współczesnego niewolnictwa. Na tyle, na ile było to możliwe kierowaliśmy się uczciwością wobec materiałów i świadków, z którymi mieliśmy styczność. Staraliśmy się oprowadzić widzów po myślach i odczuciach, które pojawiły się na drodze naszego śledztwa. Nie chcieliśmy jednak osuwać się w gatunek teatru dokumentalnego, dlatego w naszym spektaklu pojawia się również wiele spekulatywnych scen, jak na przykład model ambasady niewolników na statku czy startupu szukający sposobu na legalizację niewolnictwa, po to, by reformować patologiczny system od środka. Cytując Franka Wilderosna III, czarnoskórego pisarza, jednego z ojców nurtu afropesymistycznego, naszym, z pewnością utopijnym, celem była próba przejęcia kontroli nad statkiem, pomimo fantazji o ucieczce.

DLR: W swoim spektaklu przywołujecie historię Foggi z początku transformacji. Co się wydarzyło na południu Włoch? Co mówi nam ta sprawa o włączaniu Polski w procesy globalnego kapitalizmu?

BF/NS: W latach  2002–2006 roku w Prowincji Foggia na terenie południowych Włoch w kilkudziesięciu obozach pracy, nazywanych campami, umieszczono w sumie kilka tysięcy Polaków. Ustalono, że odbyły się transporty stu pięćdziesięciu grup po dziesięć do czterdziestu osób. Ci pracujący nielegalnie polscy emigranci często byli przetrzymywani (jak napisał w swoim uzasadnieniu wyroku sędzia Mazur) „wbrew ich woli w warunkach urągających ludzkiej godności, stosując wobec nich przemoc w postaci bicia, kierując groźby pozbawienia życia i zmuszając do przyjmowania środków odurzających”. Codziennie „wypożyczano” ich na inną plantację, gdzie pracowali przy zbiorze, sadzeniu i przetwórstwie pomidorów, karczochów, brokułów, oliwek, kalafiorów. Wówczas na wielu obszarach w Polsce występowało strukturalne bezrobocie przekraczające 25 procent, między innymi w województwie podkarpackim, zachodniopomorskim czy podlaskim, gdzie handlarze związani ze zorganizowaną grupą przestępczą umieszczali ogłoszenia o pracę w lokalnych gazetach. Ze względu na swój prekarny status prawny i sytuację ekonomiczną pokrzywdzeni byli łatwym celem do eksploatacji. Pomimo zintegrowanej interwencji włoskiego wydziału do zwalczania mafii i polskiej straży granicznej problem wyzysku na plantacjach w Apulii nie zniknął. Z czasem Polaków zastąpili Bułgarzy, Bułgarów Rumunii, obecnie siłą napędową rolniczego zaplecza Europy są imigranci z Północnej Afryki, którzy trafiają do Foggi poprzez Lampedusę. Jak podaje Forbes, aż 17 procent włoskiego PKB wytwarzane jest w ramach nielegalnych transakcji, z czego zdecydowana większość pochodzi z rolnictwa. Obecność obozów pracy w sektorze rolniczym jest więc zdecydowanie problemem strukturalnym, którego zaszłości sięgają, tak jak w Polsce, systemów pańszczyźnianych.

DLR: W jednym z wywiadów wspomnieliście, że w dokumentach policyjnych z tamtego czasu ten proceder, de facto handlu ludźmi, jest określany jako oszustwo, określeniem nieprzystającym do faktycznej rangi tego czynu.


BF/NS: Handel ludźmi jako zbrodnia funkcjonuje w polskim prawodawstwie stosunkowo od niedawna. Aż do roku 2010 polski kodeks karny nie zawierał jej definicji. Korzystano wtedy z regulacji prawa międzynarodowego, a konkretnie przyjętego przez Polskę w 2005 roku Protokołu z Palermo. A zatem część wyjazdów do Foggi odbywała się przed ratyfikacją tego Protokołu, część już po. Zanim na początku lat 90. zaobserwowano nasilenie tego procederu ze wskazaniem na pracę przymusową, w sektorach innych niż usługi seksualne, termin „human traficking” był kojarzony w Polsce przede wszystkim z handlem kobietami i prostytucją. Można powiedzieć, że dyskusja o innych formach handlu ludźmi rozpoczęła się w Polsce dopiero w drugiej połowie pierwszej dekady XX wieku. Trudno więc dziwić się, że w raportach lokalnych komend policji w małych miejscowościach na Podlasiu i Opolszczyźnie natrafiliśmy na stwierdzenia, które mogą co prawda dotyczyć niektórych symptomów handlu ludźmi (takich jak „oszustwo”, „wyłudzenie”, „niekorzystne rozporządzenie mieniem”), ale w żaden sposób nie oddają ciężaru i całościowego kształtu zbrodni, jaką jest handel. Obecnie Polska jest nie tylko krajem pochodzenia ofiar, ale także krajem tranzytowym, przez który odbywa się transfer osób z Europy Wschodniej do Europy Zachodniej, oraz krajem docelowym. Ostatnie dziesięć lat zupełnie zmieniło profil socjologiczny ofiary handlu ludźmi, z czasem wyodrębniono również nowe struktury w organach ścigania do zwalczania tej zbrodni.

DLR: Na ile prekaryjne warunki pracy zbliżają się do może nie niewolnictwa, ale pańszczyzny? W rozmowie w tym numerze „Autoportretu” Małgorzata Jacyno mówi o tym, że dług jest najważniejszym urządzeniem współczesnego świata.

BF/NS: Dług jest również bardzo ważnym narzędziem tworzenia przymusu w przypadku współczesnego niewolnictwa, wykorzystywanym zarówno w krajach Azji Południowej i Połduniowo-Wschodniej, jak i w Polsce. „Debt bondage” jest jedną z cech pozwalających na identyfikację zjawiska handlu ludźmi. Uzależnianie ludzi poprzez dług ma swoją długą historię liczoną od czasu, kiedy dług przestał być produktywnym narzędziem wytwarzania relacji społecznych i form wzajemności, a stał się narzędziem dyscypliny, przymusu, nadzoru i kary. Wspaniale pisał o tym David Graeber w książce poświęconej historii długu. Współczesnym niewolnikiem może się stać indyjski rolnik, który, by zapewnić byt swojej rodzinie, musi wziąć oprocentowaną na kilkanaście procent miesięcznie pożyczkę z nieformalnego źródła, bo żaden bank nie udzieli pożyczki osobie o jego statusie. Następnie on i jego rodzina będą musieli odpracowywać w nieskończoność niespłacalny i wciąż narastający dług. Dług może być też fikcyjny, wykreowany za pomocą nielegalnych metod, jak w przypadku Mirosława K. W końcu dług dotyczy również samych podwykonawców, którzy by spłacić swoje zobowiązania w sytuacji niskich marż i ekstremalnej konkurencji, wciągani są w praktyki oparte na pracy przymusowej. Dług też jest częścią systemu globalnych nierówności, gdzie kraje globalnego Południa uzależnione są od pożyczek rozwojowych z Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego, których rezultatem jest pogłębianie nierówności pomiędzy regionami świata, a nie rozwój. A te nierówności z kolei sprawiają, że biedni ludzie pochodzący z uzależnionych regionów dużo bardziej podatni są na współczesne niewolnictwo. Dług jest najważniejszym urządzeniem współczesnego świata, co potwierdza tylko naszą hipotezę, że niewolnictwo jest strukturalnie związane z kapitalizmem, a nie stanowi wyjątku w tym systemie.

Jeśli chodzi o analogie prekaryjnej pracy i pańszczyzny, to oczywiście istnieją elementy wspólne. Nie chciałbym jednak teraz rozwijać nadmiernie tej analogii, wskazałbym jednak na pewne terminologiczne problemy. Niektórzy badacze starają się w ogóle wyeliminować ze swojego języka termin „niewolnictwo” czy „współczesne niewolnictwo” (tłumaczenie angielskiego pojęcia modern slavery), a niekiedy nawet „handel ludźmi” (human trafficking), podkreślając historyczny i rasistowski charakter pojęcia niewolnictwa i uwikłanie w dyskursy i polityki antymigranckie ich obu. W zamian proponują mówić o kontinuum wyzysku pracowniczego, ułożonym na skali, a nie o różnicach jakościowych. My traktowaliśmy jednak niewolnictwo jako wędrujące pojęcie, przybierające różne historyczne wcielenia, modyfikujące się wraz z kolejnymi, dynamicznymi metamorfozami kapitalizmu, z którym jest ściśle powiązane. Niewolnictwo wiąże się z akumulacją kapitału, a nie jedynie z historycznym zjawiskiem transatlantyckiego handlu ludźmi.

W spektaklu przywołujemy cytat z Fredericka Douglassa, wielkiego afroamerykańskiego działacza na rzecz abolicjonizmu, wyzwolonego niewolnika, który w 1865 roku napisał: „They will not call it slavery, but some other name. Slavery has been fruitful in giving itself names… and it will call itself by yet another name; and you and I and all of us had better wait and see what new form this old monster will assume, in what new skin this old snake will come forth”. (Nie nazwą tego niewolnictwem, lecz nadadzą mu inne imię. Niewolnictwo było i jest płodne, gdy przychodzi do nazywania samego siebie, i będzie nazywać siebie coraz to inaczej; a ty i ja, i my wszyscy lepiej poczekajmy i zobaczmy, jaką nową formę przyjmie ta stara bestia, w jakiej nowej skórze nadejdzie ten [zdradliwy] wąż).


W spektaklu staraliśmy się poszukiwać tych nowych form niewolnictwa, niekiedy dużo bardziej podstępnych niż te historyczne, badać je i opowiedzieć jako coś, co istnieje bardzo blisko nas i w co jesteśmy sami uwikłani.

DLR: Czy kategoria niesprawiedliwości społecznej jest jeszcze w jakiś sposób nośna, do jakiej aksjologii się odwołujemy, mówiąc, że handel ludźmi jest złem (choć jest opłacalnym modelem biznesowym)?

BF/NS: Pracując w polu kultury w szeroko pojętym paradygmacie sztuki zaangażowanej, nazbyt często przyjmuje się pozycję moralizatorską i staje po stronie wykluczonych, mistyfikując jednocześnie własną uprzywilejowaną pozycję czy hipokryzję. Trudno uciec od wielu pułapek etycznych, ale warto rozbudzać świadomość. Nowe relacje przestrzenne rozpisuje dziś przemoc, która od zawsze była formą prawa i regulowała przepływ taniej siły roboczej. Zło, którego główną siłą napędową jest zysk kosztem wolności i godności drugiego człowieka, to właśnie aksjomat handlu ludźmi.