Szczecin jest jednym z najbardziej rozległych miast w Polsce, co – chociaż dobrze wpływa na potencjał miasta – jest poważnym wyzwaniem dla władz i mieszkańców. Tegoroczną edycję „Tygodnia” poświęcono kapitałowi społecznemu. Warsztaty i spotkania, w których uczestniczyli zarówno mieszkańcy jak i przedstawiciele organizacji i instytucji, dotyczyły w trzech obszarów tematycznych:

• przestrzeni publicznej i kultury
• edukacji i kapitału społeczny
• tego, co w szczecińskim kościele łączy a co dzieli ludzi?

Organizatorem Tygodnia Społecznego jest Fundacja Veritas, a gospodarzami – ojcowie Dominikanie.

Aneta Rostkowska z Projektu Miejskiego tak zapowiada cykl „Myślimy przestrzeń”: będzie to cykl spotkań konwersatoryjnych wokół różnych refleksji, stanowisk i modeli dotyczących fenomenu przestrzeni. Spotkania te – oprócz możliwości poznania tychże ujęć, dają okazję do krytycznej analizy dotychczasowych sposobów myślenia o przestrzeni oraz wypracowania nowych jej koncepcji. Mają także stworzyć okazję do zgłębiania zawiłych relacji pomiędzy przestrzenią a jednostkami, w szczególności tego, jak przestrzeń i ludzie wzajemnie na siebie oddziałują oraz jakie związki zachodzą między jednostkowymi doświadczeniami a przestrzenią jako taką.
Proponuje też przeczytanie następujących tekstów:
Ch. Mouffe, Agonistyczne przestrzenie publiczne i polityka demokratyczna
G. Debord, Społeczeństwo spektaklu. Rozważania o społeczeństwie spektaklu, tłum. M. Kwaterko, Państwowy Instytut Wydawniczy 2006, rozdział VII Zagospodarowanie terytorium
„Autoportret”, numery 21 i 22

Spotkanie poprowadzi Majka Sokal (ur. 1981) – socjolożka, politolożka, współorganizatorka Festiwalu Kultura dla Tolerancji oraz innych licznych projektów i spotkań kulturalno-społecznych, związana z Massolit Books.

O samej metodzie proponuję poczytać na stronie projektu. Konsultatywę spośród innych narzędzi wspierających partycypację społeczną wyróżnia jej cel. Nie jest nim osiągnięcie kompromisu (jak w przypadku większości konsultacji społecznych), a wypracowanie konsensusu przez interesariuszy.

Sam konferencja, z udziałem między innymi Jerzego Hausera (tu w roli prelegenta), była bardzo inspirująca. Również dlatego, że złożyły się na nią wypowiedzi przedstawicieli instytucji i organizacji, które metodę tę wdrożyły i – co ważne – dokonały krytycznej ewaluacji tego procesu. Było więc o tym, co się udało, ale i o tym, co nie przyniosło zakładanych rezultatów. Nieczęsto zdarza się szefom miast i województw (oraz dużych instytucji i stowarzyszeń) krytycznie podejść do swoich działań. Przynajmniej na naszym, małopolskim podwórku, nieczęsto.

Pierwszy dzień poświęcony był ministerialnemu programowi wsparcia dla inicjatyw rewitalizacyjnych oraz przykładowi Pragi, jako dzielnicy, dla której proces ożywania właśnie się rozpoczął. Drugi dzień zdominowały organizacje pozarządowe i tematyka społeczna – w myśl słusznej zasady, że bez animacji nie ma rewitalizacji. Odnowa zaniedbanych przestrzeni musi przebiegać równolegle z poprawą jakości życia mieszkańców. Jeżeli zainwestujemy wyłącznie w poprawę infrastruktury miejskiej, zakorzenione i zżyte społeczności zostaną wyparte przez nowych mieszkańców, a budowane przez lata więzi i lokalne tradycje – stracone na zawsze.

Dla prowadzącej ten blog cennym doświadczeniem z konferencji, obok wątku praskiego i dynamicznego panelu poświęconego obywatelskiej niechęci wobec konsultacji społecznych, był poranny spacer po ulicach starej Pragi. Zaniedbane bramy, zniszczone budynki, ale i ładne proporcje ulic, tajemnicze podwórka i brak krzykliwości stołecznego centrum. Pomysłowe, choć na niewielką skalę, działania rewitalizacyjne już widać: mellina sztuki (!), kawiarenki i pracownie. Oraz dwumetrowy pajączek – na szczęście.

Uczestnicy spotkania – w większości krakowskie organizacje pozarządowe – przy pełnej akceptacji dla metody sondażu wyrazili jednak szereg obaw. Najważniejsza z nich dotyczy gwarancji, jakiej uczestnicy projektu oczekują od władz miasta. Chodzi bowiem o to, by krakowski magistrat poprzez stosowny dokument zobowiązał się do respektowania efektu sondażu. Złożona przez prezydenta miasta ustna deklaracja o akceptacji dla debaty społecznej na temat Błoń nie została uznana za wystarczającą gwarancję. Jest to szczególnie istotne w roku wyborczym; jest bowiem możliwe, że wynikające z sondażu postanowienia realizować będą już inne władze miejskie. Bez pisemnej deklaracji władz pod znakiem zapytania staje sens pracy dużego zespołu ludzi – zarówno organizacji wspierających projekt, jak i zaproszonych do debaty obywateli (150 krakowian) – którzy sprawie Błoń poświęcą prywatny czas i energię.

Od formalnej umowy z władzami miasta uzależnione jest kolejne robocze spotkanie zespołu. Sondaż deliberatywny w Krakowie planowany jest na czerwiec 2010 r.