Anna Miodyńska
geolog, absolwentka Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego, długoletni pracownik górnictwa naftowego, mieszkanka Nowej Huty i miłośniczka gadów.
5 i 6 listopada br. odbyły się w Łodzi warsztaty planowania przestrzennego w ramach projektu „Zszywanie miasta”. Jego organizatorem jest Towarzystwo Urbanistów Polskich – Oddział w Łodzi we współpracy z Miejską Pracownią Urbanistyczną. Główni uczestnicy projektu to zespoły specjalistów z różnych dziedzin – architekci, urbaniści, plastycy, socjologowie i animatorzy kultury.
Przewidziano także udział mieszkańców: w sobotę, 5 listopada, w sali obrad łódzkiego magistratu odbyły się warsztaty urbanistyczne dla łodzian. Przyszło ponad sto osób chcących mieć swój udział w decydowaniu o tym, jak powinna wyglądać Łódź między jej historycznym centrum a nową dzielnicą.
W drugim etapie projektu (od 7 listopada do 4 grudnia) zespoły opracują koncepcje zagospodarowania okolic Nowego Centrum wraz z ich graficznymi i multimedialnymi prezentacjami. W trzecim etapie uczestnicy zaprezentują te pomysły i, z udziałem mieszkańców, wybiorą najciekawszy.
Polecamy stronę internetową tego projektu, a szczególnie ciekawy katalog dobrych praktyk, z których wiele odnosi się do partycypacyjnego planowania przestrzeni publicznych. O samym projekcie pisaliśmy już na tym blogu. Jest to pilotaż, mający za cel budowanie i testowanie mechanizmów partycypacji w 108 gminach i powiatach na terenie całej Polski. Chodzi w nim także o upowszechnienie sprawdzonych modeli współdecydowania mieszkańców z samorządami lokalnymi, dostarczenie społecznościom i władzom narzędzi monitorowania i oceny stanu partycypacji oraz opracowanie i przygotowanie do wdrożenia ogólnokrajowego systemu jej wspierania.
„Decydujmy razem” to propozycja skierowana do władz samorządowych i społeczności lokalnych. Jest to pilotażowy projekt budowania i testowania mechanizmów partycypacji w 108 gminach i powiatach na terenie całej Polski. Jego celem jest wypracowanie i upowszechnienie sprawdzonych modeli współdecydowania mieszkańców z jednostkami samorządów terytorialnych, dostarczenie społecznościom i władzom narzędzi monitorowania i oceny stanu partycypacji oraz opracowanie i przygotowanie do wdrożenia ogólnokrajowego systemu jej wspierania. Liderem projektu jest Ministerstwo Rozwoju Regionalnego.
W ramach tego przedsięwzięcia 9 września odbyło się w Collegium Civitas (Warszawa) piąte seminarium z cyklu Teoria i praktyka animacji lokalnych polityk publicznych. Nosiło ono tytuł Badania w działaniu – partycypacyjny model poznania. Badania aktywne, którym poświęcono to spotkanie, angażują badanych (czyli członków danej społeczności) na równi z badaczami i wydają się być dalekie od założeń klasycznej socjologii. Dodajmy do tego jeszcze istotny fakt, iż celem owych działań, oprócz twardych danych i ich interpretacji, jest wspieranie partycypacji społecznej. Wystąpienia prelegentów (teoretyków i praktyków) zainspirowały słuchaczy do pytań i wyrażania wątpliwości. Badania partycypacyjne, choć sprawdzone w wielu krajach, nie są jeszcze w Polsce powszechne.
W czerwcu przedstawiciele 50 organizacji pozarządowych udali się przed ratusze miast polskich, między innymi Warszawy, Poznania i Gdańska. Na drzwiach tych instytucji umieścili listy 9 postulatów mówiące o tym, w jaki sposób i na jaką skalę obywatele powinni decydować o przyszłości swoich miast. Pomysł na opublikowanie tych postulatów na drzwiach urzędów zrodził się podczas spotkania organizacji pozarządowych 18 i 19 czerwca w Poznaniu. Do stolicy Wielkopolski przyjechali społecznicy z 17 miast, którzy twierdzą, że to mieszkańcy powinni mieć decydujący głos w niektórych sprawach dotyczących polityki miejskiej. Tak zrodził się Kongres Ruchów Miejskich.
27 czerwca w Śródmiejskim Ośrodku Kultury w Krakowie odbyło się spotkanie pod tytułem „Nowi mieszczanie. Klasa: średnia. Jakość: wyższa?”, dla którego pretekstem stała się wydana w tym roku publikacja Pawła Kubickiego zatytułowana „Nowi mieszczanie w nowej Polsce”. Jest to socjologiczny raport o tym, jak nowi mieszkańcy Wrocławia, Szczecina i Krakowa definiują pojęcie „mieszczanin” poprzez obywatelskie zaangażowanie w sprawy swojego miasta.
O tym, jak „nowi” tworzą miasto i jak się to ma do „starych” mieszkańców (a są to kategorie niezwiązane ani z wiekiem, ani z faktem urodzenia w danym mieście), rozmawiali paneliści: Bożena Gierat-Bieroń – adiunkt w Instytucie Europeistyki UJ, Paweł Kubicki – socjolog, autor raportu, Marta Skowrońska – warszawianka, reprezentująca Projekt Miejski oraz Andrzej Zdebski – prezydent Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie. Dyskusję moderował Rafał Romanowski – dziennikarz Gazety Wyborczej.
Sądząc po głosach publiczności, równie interesujące jak styl życia nowych mieszczan są losy rodzin od pokoleń zakorzenionych w Krakowie. Dlaczego zniknęły z zabytkowego centrum, jak widzą swoje miasto i czy mają pomysł, jak je współtworzyć? To zapewne temat na następny raport socjologiczny.