Zrównoważony rozwój

3 [42] 2013

14 | 11 | 2014

W stronę urbanistyki termodynamicznej (II)

Park termodynamiczny Taichung Gateway Park

autorzy: Philippe Rahm architectes, Mosbach paysagistes, Ricky Liu & Associates

inwestor: Taichung City Government

lokalizacja: Taichung, Tajwan

powierzchnia całkowita: 70 hektarów

projekt: styczeń 2012–grudzień 2012

realizacja: styczeń 2013–lipiec 2015

Globalne zasady termodynamiczne wprowadziliśmy w życie w skali mikro w parku miejskim w Tajwanie: stworzyliśmy różnice klimatu, tak jak byśmy od nowa organizowali geografię planety zredukowanej do rozmiarów parku. Zasadą jego strukturyzacji jest zróżnicowanie środowisk klimatycznych – od istniejących tam naturalnie obszarów ciepłych, wilgotnych i zanieczyszczonych, po nowo stworzone obszary chłodniejsze, mniej wilgotne i mniej zanieczyszczone. Wychodząc od tego, co już obecne, zdefiniowaliśmy trzy mapy klimatyczne, każdą właściwą dla określonego parametru atmosfery: jedną opisującą temperaturę, drugą – wilgotność powietrza, wreszcie ostatnią, opisującą stopień zanieczyszczenia powietrza. Każda z tych map zawiera modulacje poszczególnych parametrów – od obszarów zachowujących istniejące, ekstremalne warunki klimatyczne, aż po obszary głębiej zmodyfikowane i dzięki temu dogodniejsze dla człowieka. Te trzy mapy krzyżują się z sobą, swobodnie na siebie zachodzą, tworząc tym samym zróżnicowane mikroklimaty, różnorodność rozmaitych środowisk w przestrzeni parku. W jednej części na przykład zawsze będzie ciepło, ale mniej wilgotno, a powietrze będzie mniej zanieczyszczone, podczas gdy gdzie indziej będzie chłodniej, bardziej sucho, ale powietrze pozostanie zanieczyszczone. Trzy mapy klimatyczne funkcjonują na zasadzie gradacji – od niedogodnej w 100% naturalnej intensywności czynników – warunków typowych dla tamtejszego miasta (100% zanieczyszczenia, 100% wilgotności, 100% upału), po strefy przyjemniejsze, o stężeniach obniżonych do 20%, gdzie temperatura, wilgoć, zanieczyszczenie zostały zredukowane do minimum.

Aby zrealizować te trzy mapy meteorologiczne, stworzyliśmy rozbudowany system aparatów, z których każdy redukuje nadmiar ciepła, wilgoci lub zanieczyszczenia. Tym, co nazywam aparatami meteorologicznymi, są zarówno rośliny, drzewa o specyficznych cechach wchłaniające zanieczyszczenie lub redukujące nasłonecznienie przez gęstość listowia, jak i wodotryski, nawilżacze, fontanny czy urządzenia techniczne, jak na przykład osuszacze powietrza lub głośniki z ultradźwiękami odstraszającymi komary. Jeśli chcemy stworzyć miejsce chłodne, zwiększamy liczbę odpowiednich aparatów. Zależnie od ich zagęszczenia na danej powierzchni tworzymy obszary mniej lub bardziej przyjemne, mniej lub bardziej dogodne, w których różne właściwości klimatyczne niekiedy się na siebie nakładają, łączą się, gęstnieją lub też rozdzielają się i rozrzedzają, generując rozmaitość atmosfer, które użytkownicy mogą dowolnie wybierać zgodnie ze swoimi potrzebami. Aparaty klimatyczne stanowią współczesne poszerzenie tradycyjnego wyposażenia parków: drobnych konstrukcji, takich jak ławki, fontanny, kioski, pawilony ogrodowe czy altany. Każdy z tych aparatów zmniejsza niedogodności zbyt intensywnie oddziałujących czynników klimatycznych i rozprzestrzenia wokół siebie klimat dogodniejszy, wpływając tylko na jeden parametr. Pierwszymi są osuszacze powietrza, kolejnymi aparaty oczyszczające, trzecimi aparaty odświeżające i obniżające intensywność światła lub tworzące cień. Jeśli chcemy na przykład osiągnąć w danym miejscu parku niski poziom wilgotności i stworzyć tym samym miejsce bardziej suche, umieszczamy w nim więcej aparatów osuszających powietrze.

Aparaty meteorologiczne oraz rodzaj gleby, która je określa, stanowią tym samym podstawowe elementy naszej kompozycji, rozproszone w krajobrazie w formie rozmaitych ośrodków koncentracji, w zależności od stopnia pożądanej skuteczności. Dają one możliwość modulacji tekstury pejzażu i stanowią unikatową cechę naszej architektury.

Dystrybucja programów – budynków użyteczności publicznej, obszarów rekreacyjnych, przejść czy placów zabaw – powstaje w naturalny sposób, zależnie od intensywności nowych stref klimatycznych. W miejscach najmniej dogodnych umieszczone są budynki zamknięte z klimatyzacją. Przestrzenie rekreacyjne sytuują się natomiast w najdogodniejszych strefach klimatycznych, tam, gdzie poziom wilgotności i temperatura będą najniższe, a zanieczyszczenie najsłabsze.