Partycypacja i partycypacja

2 [37] 2012

30 | 07 | 2015

Klopsztanga

Z OPISU PROJEKTANTÓW:

„Klopsztanga – trzepak reaktywacja” to instalacja mająca w sposób realny rehabilitować przedmiot, nadawać mu nowe znaczenia i zastosowania. Projekt stara się przywrócić przestrzeni publicznej urządzenie, którego podstawową funkcją niegdyś było trzepanie dywanów. Ten zwykły, na pierwszy rzut oka, stalowy przedmiot – zielony, czerwony, często zardzewiały – to także bramka, huśtawka, plac zabaw, miejsce spotkań i rozmów… rzeczywista przestrzeń publiczna sprzed trzydziestu lat. Stawiane często w pobliżu placyków gospodarczych klopsztangi były kreatywnym polem dla rozwoju dziecięcej wyobraźni i inspirującym, motywującym do działań miejscem zawierania pierwszych znajomości. Naszą intencją jest chęć przywrócenia choć na chwilę świetności temu dziwacznemu zjawisku. Instalacja ma animować, inspirować i kształtować naszą przestrzeń: nie portalowo-facebookową, ale tę prawdziwą – miejską.

Projekt „Klopsztanga” to również rehabilitacja językowa. Niemiecko brzmiąca nazwa może drażnić brakiem politycznej poprawności. To słowo należy jednak do gwary śląskiej, która ginie wraz z odchodzącymi przedmiotami, zabierając z sobą część kultury, za której przekazanie odpowiadamy przed nowym pokoleniem.

Obok wskrzeszenia samego zjawiska klopsztangi projekt promuje nowe formy jej wykorzystania lub wprowadza różnorodne ulepszenia, które urozmaicają formę urządzenia, podkreślając jednocześnie społeczną funkcję przedmiotu (a tym samym całego projektu). Przykładem jest owinięcie trzepaka skórzaną owijką (na wzór kierownicy kolarzówki), zbliżające trzepak charakterem do sprzętów sportowych czy nawet, przewrotnie, do skórzanego miękkiego fotela. Inna propozycja to zamocowanie paska parcianego w połowie wysokości urządzenia, jako dodatkowego oparcia.

Zaletą projektu jest, naszym zdaniem, jego otwartość na nowe interpretacje funkcji i sposobu użytkowania trzepaka. Społeczna rola klopsztangi nie zawęża się tylko do przywoływania echa przeszłości; jest także subtelną alternatywą dla portali społecznościowych, podejmuje bowiem próbę odciągnięcia młodego pokolenia od wirtualnego świata w stronę spotkań tête à tête, bez barier i kamuflażu.

Projekt „Klopsztanga” ruszył wraz z otwarciem OFF Festiwalu w 2011 roku. Dzięki współpracy z Arturem Rojkiem i programem Europejska Stolica Kultury, na terenie Doliny Trzech Stawów w Katowicach (a dokładnie na obszarze kilkunastu metrów parku) postawiono kilkanaście klopsztang obok siebie. Reakcję odbiorców utrwaliła dokumentacja fotograficzna. Młodzi, czasem nawet dzieci, starsi – wszyscy kręcili koziołki, wspinali się na klopsztangi, siadali na nich, stali, a przede wszystkim byli z sobą w interakcji.

Trzepakowa inicjatywa nie kończy się wraz z festiwalem. Projektowi towarzyszy inauguracja strony internetowej  www.klopsztanga.pl, będącej równocześnie formą bloga i forum, gdzie każdy może dodać swoje zdjęcie klopsztangi i podzielić się historią związaną z trzepakiem, a także zaproponować nowe miejsce, w którym można go postawić czy też nowy sposób jego wykorzystania. Akcja objęła już swoim zasięgiem takie miasta, jak Katowice i Bytom, gdzie kolejne, pojawiające się w wybranych miejscach klopsztangowe grupy zaczynają oddziaływać na przestrzeń publiczną, tak by stała się ona miejscem spotkań, a sam przedmiot – inspiracją do jego aktywnej animacji.